Breedstraler of spot: welke hoofdlamp past bij jou?
Kort antwoord: een breedstraler verlicht je hele gezichtsveld en is prettiger voor lopen, klussen en kamperen. Een spot bundelt het licht naar één punt en schijnt verder. Voor wat je dagelijks doet is een breedstraler bijna altijd de betere keuze, want je hoeft niet ver te kijken maar wel goed te zien waar je loopt.
Wat tunnelvisie is en waarom het hindert
Een klassieke hoofdlamp heeft een reflector die het licht naar voren bundelt. Je krijgt een felle cirkel op vijf tot tien meter afstand, en daarbuiten vrijwel niets.
Dat werkt beter dan je zou denken zolang je stilstaat en naar één ding kijkt. Maar tijdens lopen wordt het onhandig: die boomwortel in de berm valt buiten de bundel, en om links of rechts te kijken moet je je hoofd draaien.
Er speelt nog iets mee. Als er een klein, zeer fel vlak in je gezichtsveld staat, past je pupil zich daarop aan. Het gebied eromheen wordt daardoor relatief donkerder dan wanneer je helemaal geen lamp had. Dat is waarom een fellere spot je omgevingszicht juist kan verslechteren.
Wat een breedstraler anders doet
Een breedstraler heeft geen bundelende reflector maar een brede lichtbron, vaak een LED-strip over de breedte van de band. Het licht komt er verspreid uit in plaats van gebundeld.
Resultaat: een egaal verlichte zone over je hele gezichtsveld in plaats van één cirkel. Bij onze KMHL081 is dat ongeveer 230 graden, dus vrijwel alles wat je zonder je hoofd te draaien kunt zien.
Waar je op moet letten: een breedstraler schijnt minder ver. Hetzelfde vermogen over een groter oppervlak betekent minder lux op elk punt. Wil je vijftig meter vooruit kijken, dan is een breedstraler daar niet voor.
Wanneer kies je wat?
Breedstraler bij:
- Hardlopen en wandelen in het donker, waar je vooral de eerste meters goed wil zien
- Klussen in een kruipruimte, meterkast of onder een auto, waar je op korte afstand overzicht wil zonder schaduwen
- In de tent of caravan, waar je de hele ruimte verlicht wil hebben
- Lezen of fijn werk, omdat een egale verlichting minder scherpe schaduwen geeft
Spot bij:
- Ver vooruit kijken op een open pad of veld
- Iets specifiek zoeken op afstand
- Trailrunnen op technisch terrein waar je de lijn ver vooruit wil zien
In de praktijk gebruiken de meeste mensen de brede stand het grootste deel van de tijd. Daarom hebben veel lampen beide, met een aparte spotlens naast de breedstraler.
Waarom de een stuitert en de ander niet
Dit is het onderdeel waar mensen na een half uur hardlopen pas achterkomen.
Een hoofdlamp met alle massa in één blok op je voorhoofd werkt als een hefboom. Bij elke stap krijgt dat blok een zetje naar beneden en veert het terug. Je merkt dat als een lichtbundel die op en neer danst en als een band die je steeds moet aantrekken.
Wat het probleem kleiner maakt:
- Gewicht verdelen. Accu achter op je hoofd en de lamp voorop, in plaats van alles vooraan.
- Lager totaalgewicht. Minder massa, minder hefboom.
- Een band over je kruin. Een lamp met alleen een band rondom zakt sneller.
- Een brede lamp in plaats van een blok. Een strip over je voorhoofd verdeelt de druk over een groter oppervlak.
Dat laatste is een bijkomend voordeel van breedstralers: doordat het licht en de behuizing over de breedte verdeeld zijn, hangt er minder massa op één punt.
Accuduur: waar je op moet letten
Bij goedkope LED-strips is de accuduur vaak het zwakke punt. Ze geven veel licht maar zijn na een halfuur leeg.
Wat je wil weten voordat je koopt: niet alleen de capaciteit in mAh, maar hoeveel branduren per stand. Een fabrikant die alleen 1800 mAh noemt en geen looptijden, laat iets weg. Twee lampen met dezelfde accu kunnen factor drie verschillen in looptijd, afhankelijk van hoeveel licht ze eruit persen.
Let ook op de laadaansluiting. USB-C betekent dat je dezelfde kabel gebruikt als voor je telefoon. Micro-USB is inmiddels de kabel die je nooit bij de hand hebt.
En één die veel mensen niet weten: krachtige lampen dimmen na een aantal minuten automatisch terug om oververhitting te voorkomen. Dat is normaal en het beschermt je lamp. We leggen dat uit in ons artikel over step-down.
Gezien worden is ook zicht
Loop je langs de weg, dan is opvallen minstens zo belangrijk als zelf zien. Een breed lichtvlak is voor een automobilist beter te plaatsen dan een klein puntje, want die ziet meteen hoe breed je bent en hoe ver je weg staat.
Waar je op let bij het kopen
- Staan er branduren per stand vermeld? Alleen mAh en piek-lumen is onvoldoende informatie.
- Kan de lamp kantelen? Anders schijn je bij klussen altijd de verkeerde kant op.
- Is er een lage stand? Voor in een tent of om een kaart te lezen wil je niet de volle kracht.
- USB-C of micro-USB?
- Welke IP-rating? IPX4 houdt een spatje tegen, IPX6 een stortregen.
- Kan de band los voor de wasmachine? Zweetbanden gaan ruiken.
Veelgestelde vragen
Wat is een breedstraler-hoofdlamp?
Een hoofdlamp met een brede lichtbron in plaats van een bundelende reflector. Hij verlicht je hele gezichtsveld egaal, tot ongeveer 230 graden, in plaats van één felle cirkel vooruit.
Is een breedstraler feller dan een gewone hoofdlamp?
Niet per punt. Hetzelfde vermogen verdeeld over een groter oppervlak betekent minder licht op elke plek, maar wel meer zichtbaar oppervlak. Je ziet meer, maar minder ver.
Waarom stuitert mijn hoofdlamp tijdens het hardlopen?
Doordat de massa op één punt aan de voorkant zit en als hefboom werkt bij elke stap. Een lichtere lamp, een verdeeld gewicht of een band over je kruin lossen dat grotendeels op.
Kan ik een hoofdlamp ook in een tent gebruiken?
Een breedstraler is daar prettiger dan een spot, omdat hij de hele ruimte gelijkmatig verlicht in plaats van één plek. Gebruik dan wel een lagere stand.
Hoe lang gaat een hoofdlamp met 1800 mAh mee?
Dat hangt volledig af van hoeveel licht de lamp eruit haalt. Op de hoogste stand kan dat een uur of twee zijn, op een lagere stand een veelvoud daarvan. Vraag altijd naar branduren per stand.
Waarom wordt mijn hoofdlamp na een tijdje minder fel?
Dat is step-down: de lamp schakelt terug om oververhitting te voorkomen en de accu te sparen. Het is geen defect.