Wat betekent IPX4, IPX6 of IPX8 op een zaklamp?

Kort antwoord: voor regen is IPX4 het minimum en IPX6 ruim voldoende. Een hogere cijfer is niet automatisch beter, want IPX6 en IPX7 testen verschillende dingen. En in de praktijk faalt de bescherming meestal niet door het cijfer, maar door een openstaand laadklepje.

Hoe de code werkt

IP staat voor Ingress Protection, een internationale norm. Er volgen twee cijfers.

Het eerste cijfer gaat over vaste deeltjes, dus stof en zand. Loopt van 0 tot 6.

Het tweede cijfer gaat over water. Loopt van 0 tot 9.

Staat er een X, dan is dat aspect niet getest. IPX6 betekent dus: getest op water tot niveau 6, niet getest op stof. Dat wil niet zeggen dat er geen stofbescherming is, alleen dat er geen test op is gedaan.

Wat de waterniveaus betekenen

• IPX4: spatwater uit elke richting. Regen, ook stevige regen, is geen probleem.
• IPX5: een waterstraal onder lage druk.
• IPX6: een krachtige waterstraal. De test gebruikt een mondstuk van 12,5 mm op ongeveer drie meter afstand, drie minuten lang. Denk aan een tuinslang op volle druk of een hogedrukspuit op afstand.
• IPX7: onderdompeling tot 1 meter, 30 minuten.
• IPX8: langduriger of dieper onder water, waarbij de fabrikant zelf de omstandigheden opgeeft.

Hoger is niet automatisch beter

Dit is het deel dat de meeste artikelen fout hebben, en het is belangrijk.

IPX6 en IPX7 zijn geen opeenvolgende stappen op één schaal. Het zijn verschillende tests. IPX6 test op waterdruk van buitenaf, IPX7 op onderdompeling zonder druk.

Een lamp die IPX7 haalt, is dus niet vanzelfsprekend bestand tegen een krachtige waterstraal. En een IPX6-lamp overleeft niet per se een halfuur onder water.

Zie je bij een goede fabrikant "IPX6/IPX8" staan, dan betekent dat: op beide getest en beide gehaald. Dat is meer waard dan alleen het hoogste getal.

Wat heb je nodig in Nederland?

Voor regen is IPX4 al voldoende. Ook bij een stortbui. Zolang water er niet met druk tegenaan spuit, houdt IPX4 het buiten.

IPX6 geeft je marge. Je kunt de lamp afspoelen onder de kraan na een modderige tocht, en je hoeft niet na te denken over hoe hard het regent.

IPX7 of IPX8 heb je nodig als de lamp echt onder water kan komen: kajakken, duiken, werken in ondergelopen ruimtes.

Voor hondeneigenaren, hardlopers, klussers en wandelaars is IPX6 ruim genoeg. Onze outdoormodellen zitten daarom op dat niveau.

Waar de bescherming in de praktijk faalt

Dit is het belangrijkste stuk van dit artikel, want hier gaat het bij vrijwel iedereen mis.

Het laadklepje. Een oplaadbare lamp heeft een USB-poort, en die zit achter een rubberen klepje. Tijdens het laden staat dat open. Vergeet je het daarna stevig aan te drukken, dan is de bescherming weg, ongeacht wat er op de doos staat.

Maak er een gewoonte van: lamp van de lader, klepje dichtdrukken, controleren of hij goed sluit.

De afdichtring in de dop of het batterijvak. Bij lampen waar je batterijen wisselt, zit er een rubberen ring in de schroefdraad. Die kan verdrogen, scheuren of verschuiven. Is die beschadigd, dan is de lamp niet meer waterdicht.

Een val. Een deuk of scheurtje in de behuizing maakt elke IP-classificatie ongeldig. De test wordt gedaan op een nieuwe, onbeschadigde lamp.

Zout water. IP-tests worden met leidingwater gedaan. Zeewater tast afdichtingen en contacten aanzienlijk sneller aan. Spoel na een strandwandeling met zoet water af.

Waar je op let bij het kopen

• Staat er een IP-code, of alleen "waterproof"? Zonder code is het een marketingterm zonder betekenis.
• Wordt er een X gebruikt? Dan is dat aspect niet getest. Dat is niet erg, maar wel goed om te weten.
• Is de lamp oplaadbaar? Kijk of het laadklepje stevig sluit en niet snel uitrekt.
• Kun je een afdichtring vervangen? Bij lampen die je opent voor batterijen scheelt dat op termijn.

Veelgestelde vragen

Wat betekent de X in IPX6?

Dat het eerste cijfer, voor stof, niet getest is. Alleen de waterbescherming is beoordeeld.

Is IPX7 beter dan IPX6?

Niet per se, het is anders. IPX6 test op krachtige waterstralen, IPX7 op onderdompeling. Een lamp kan de ene test halen en de andere niet.

Welke IP-rating heb ik nodig voor regen?

IPX4 is voldoende, ook bij een stortbui. IPX6 geeft je extra marge en de mogelijkheid om de lamp af te spoelen.

Kan ik een IPX6-lamp onder de kraan afspoelen?

Ja, daar is die classificatie op getest. Zorg wel dat het laadklepje goed dicht zit.

Mijn lamp is gevallen, is hij nog waterdicht?

Dat weet je niet zeker. Een IP-classificatie geldt voor een onbeschadigde lamp. Controleer de behuizing en de afdichtingen op scheurtjes.

Blijft een waterdichte lamp jarenlang waterdicht?

Niet automatisch. Rubberen afdichtingen verouderen, verharden en kunnen scheuren. Controleer ze af en toe, zeker bij een lamp die in je noodpakket ligt.